HAŞMET BABAOĞLU/SEN

 SEN OLMASAN

Bir "kendin olmak"tır gidiyor! Reklamlarda, popüler yayınlarda, internetteki dertleşme-tartışma-ona buna sataşma sitelerinde...
Ama en çok da gündelik hayatta el üstünde tutuluyor bu deyim ve ardına saklanan biraz eğreti biraz tedirgin arayış...
Özellikle gençler arasında çok yaygın.
Şöyle bir bakın, göreceksiniz.
Sanki insanı "kendi olmaya" bırakmayan bir deli gömleği gibi tarif ediliyor dünya.
Sanki yetişkinlik denilen şey "kendi olmak" yolunda önemli bir adım, olgunluk ise ta kendisi!
Melankolinin kollarına kendini bırakanlar sızlanırken "kendileri olmak" için çektikleri bir çile olarak yaldızlıyorlar ruh hallerini...
Etrafını hoyratlıkla kırıp geçirenler "ne yapayım ben buyum, samimiyetsizlik mi yapayım" diye bir de üstüne böbürleniyorlar.
Evet, evet! Çok tutuluyor bu deyim.

 "Kendin olmak" başlığı altında ruhsal gelişim kursları düzenleniyor. Katılanlar başlarına neyin geldiğini, "ne olduklarını" bir türlü anlayamıyorlar ama içlerini döküyor, ağlaşıyor, geçmiş hayatlarını bir bir elekten geçiriyorlar. Rahatlıyorlar tabii, ama sonuçta geriye "kendilerinden ne kalıyor, orası da meçhul!
Ortalığa bir de tasavvuf modası hakim ya, tasavvufun "nefs"le ilgili yaklaşımlarını modern "kendi olmak" tezleriyle harmanlayıp, üstelik her şeyi birbirine ve nefs-i emmare ile mesela nefs-i mutmainne'yi karıştırıp etrafa "hava atan"lar da eksik olmuyor elbette! 
 

Peki nedir "kendi" olmak?
Nedir, bizi başkalarından tümüyle ayırıp bütünüyle "kendi" yapan şey?
Ucu bucağı, şurası burası tarif edilebilir somut bir "kendilik"ten söz edilebilir mi?
Hele hele sanki bir marifetmiş gibi "başkalarına hiç benzememek" olarak tarif edilen türde bir "kendi"lik mümkün mü hiç?
Sakın günümüze has bir hüsnü kuruntu olmasın bu?
Hakkında atıp tutmayı bir yana bırakıp soralım bakalım: Var mı böyle bir şey gerçekten?
Şunu da unutmayın: "Kendini bil" sözü felsefi bir önermeydi; popüler psikoloji modalarının kastettiğiyle uzak yakın ilgisi yoktur.
Hatırlarım, bir arkadaşım bana kızmış, kendisini yeterince tanıyamadığımı ima etmek isterken, "eh işte, ne olacak! Zaten herkes başkasını kendine göre bilir" demişti.
Öyledir gerçekten de!
Zihin gözlüğümüz izin verdiği kadarıyla ve çoğu zaman da ruhsal karmaşalarımızın yönlendirmesiyle bakar, anlar değerlendiririz başkalarını...
Ama madalyonun öteki yüzünü
görmekten neden kaçıyoruz? 
 

Ben de diyorum ki işte: Herkes "kendi"ni başkalarına görüyor.
İnsan sormak istiyor: Siz "kendi" nizi ne sanıyorsunuz?
Gökten zembille inmiş, bulaşmamış, akmamış, kokmamış o yüzden de bütün dış saldırılara karşı direnmesi gereken bir "karakter" mi?
Oysa içimizde, benliğimizin en derininde o kadar çok "başkası" var ki!
Haydi annemizi babamızı geçtim; dayımız, amcamız, komşumuz, hocamız, mahalleden biri, televizyondan tanıdık birileri, okuduğumuz kitaplardan, duyduğumuz öykülerden birileri...
Onlar olmasa, onların bıraktığı izler olmasa "biz" olamayız.
Bizi başkası tarif etmedikçe tarifsiziz, yokuz.
Bir başkasının yüzü olmadıkça yüzsüzüz.
Ve en önemlisi...
İçinde "sen" olmayan bir "ben" olmaz, olamaz ki!
Neyse...

En iyisi şimdi bu zor sorulan bir yana bırakıp sevgili Yılmaz Odabaşı'nın dizelerini okumak olacak.
"hep bir çağlayan gibi senin sevdana aktım/sen ise sularını kaçıran bir nehir gibi uzaktın" diyordu "Bir Nehrin Tükenişi" adlı şiirinde Odabaşı.
Sonra da okuyanı omuzlarından tutup şöyle sarsıyordu...

"kendin ol
kendin ol
sen buysan başkası ol!
buysan kederden öleceğim
başkası olursan da kimi seveceğim?"

                                                                                    07 Mayıs 2006 Pazar -Vatan